Alan adının hangi sunucuda barındığını belirtmek için kullanılır. Site taşındığında değiştirilmesi gereken ilk kayıt genelde budur; IPv6 karşılığı AAAA kaydıdır.

Sunucu IP'si değişince alan adının A kaydı yeni IP'ye güncellenir.

Donanım arızası, hatalı silme, fidye yazılımı ve başarısız güncelleme gibi durumlardan geri dönebilmek için kullanılır. Bir yedeğin değeri geri yükleme testiyle ölçülür; hiç denenmemiş yedek, olmayan yedek sayılır.

Sunucu çökse bile günlük backup sayesinde veriler saatler içinde geri yüklenebilir.

Hosting paketlerini fiyatlandırmak ve paylaşılan kaynağın adil dağıtımını sağlamak için kullanılır. Paket seçerken belirleyici olan ziyaretçi sayısından çok içerik tipidir: video ve görsel ağırlıklı bir site, aynı ziyaretçi sayısıyla metin ağırlıklı bir siteden kat kat fazla bandwidth harcar.

Paketteki bandwidth dolarsa site yavaşlar veya erişime kapanabilir.

Sanallaştırmanın getirdiği performans kaybını ortadan kaldırmak ve donanıma tam erişim gerektiren işleri çalıştırmak için kullanılır. Yoğun disk/işlemci kullanan veritabanları ve bazı lisans modelleri sanal ortamda beklenen verimi vermez.

Ağır veritabanı yükü olan bir müşteri sanal sunucu yerine bare metal tercih eder.

MSP modelinin karşıtı olarak, aradaki farkı anlatmak için kullanılır. Break-fix'te sağlayıcı ancak bir şey bozulduğunda kazanır; MSP modelinde ise bozulmasını önlemek sağlayıcının da çıkarınadır. Teklif görüşmelerinde bu fark belirleyicidir.

Break-fix çalışan müşteri sunucu çökünce arar; MSP müşterisinde zaten çökmeden müdahale edilmiştir.

Ziyaretçiye coğrafi olarak en yakın kopyadan içerik sunarak gecikmeyi düşürmek ve ana sunucunun yükünü azaltmak için kullanılır. Almanya'daki bir ziyaretçi İstanbul'daki sunucu yerine Frankfurt'taki kopyadan yüklenir; hem sayfa hızlanır hem ana sunucunun bant genişliği korunur.

Yurt dışından da ziyaretçisi olan bir e-ticaret sitesi CDN ile daha hızlı açılır.

Hedefin IP'si değiştiğinde kaydı elle güncelleme zorunluluğunu ortadan kaldırmak için kullanılır. CDN ve bulut servisleri bu yüzden CNAME ister: kendi IP'lerini değiştirdiklerinde senin kaydına dokunmaları gerekmez.

www.site.com kaydı CNAME ile site.com'a yönlendirilir.

Kendi donanımına sahip olmak isteyen ama jeneratör, iklimlendirme, yedekli internet ve fiziksel güvenlik içeren bir veri merkezi kuramayacak şirketler için kullanılır. Lisansı belirli bir donanıma bağlı yazılım çalıştıran firmalar sunucusunu satın alıp profesyonel ortamda barındırır.

Müşteri kendi sunucusunu satın alıp İDEAL ÇÖZÜMLER'in veri merkezinde colocation ile barındırabilir.

Teknik bilgisi olmayan müşterinin rutin işleri destek talebi açmadan kendi halletmesi için kullanılır. Yeni personeline e-posta hesabı açmak isteyen müşteri ticket açıp sıra beklemek yerine paneli açıp bir dakikada bitirir; destek ekibinin yükü de azalır.

Müşteri kendi e-posta hesabını açmak istediğinde cPanel üzerinden yönlendirilir.

Bu bir saldırı türüdür; terim, ani yavaşlama ve erişilemezlik durumlarında sebebi doğru teşhis edip önlem almak için bilinir. Normal trafik artışıyla karıştırılmamalı: kampanya trafiği satışa dönerken DDoS trafiği yalnızca kaynak tüketir ve gerçek ziyaretçiyi dışarıda bırakır.

Sunucu aniden çok yavaşlarsa ilk şüphelenilen sebeplerden biri DDoS saldırısıdır.

Kaynak rekabetini tamamen ortadan kaldırmak ve donanım düzeyinde kontrol veya uyumluluk gerektiren işleri karşılamak için kullanılır. Yoğun veritabanı çalıştıran ya da verisinin fiziksel olarak ayrı bir makinede durmasını sözleşmeyle şart koşan müşteriler bu modeli tercih eder.

Yüksek trafikli bir müşteri için dedicated server, kaynak rekabeti olmadan performans sağlar.

Alan adı ile sunucu arasındaki bağı kurmak; ayrıca e-posta yönlendirme, sahiplik doğrulama ve alt alan adı kayıtlarını yönetmek için kullanılır. Site yeni sunucuya taşındığında IP değişir ama DNS kaydı güncellendiği için ziyaretçi doğru yere gitmeye devam eder.

Site açılmıyorsa ilk kontrol edilen yerlerden biri DNS ayarlarının doğru yönlendirilip yönlendirilmediğidir.

Müşteriye 'değişiklik yapıldı ama neden hâlâ eski site görünüyor' sorusunu açıklamak için kullanılır. Sebep genelde hata değil, önbellek süresinin dolmamış olmasıdır; süre büyük ölçüde eski TTL değerine bağlıdır.

Nameserver değişikliğinden sonra propagasyon 24 saati bulabilir.

Saldırganın DNS cevabını değiştirip ziyaretçiyi sahte bir sunucuya yönlendirmesini engellemek için kullanılır. Sertifika otoriteleri de artık alan adı doğrulamasında DNSSEC kontrolü yapmak zorunda, bu yüzden önemi arttı.

DNSSEC açık bir alan adında sahte DNS cevabı üretilse bile tarayıcı kabul etmez.

Kullanıcıların IP adresi ezberlemeden siteye ulaşması ve markanın internette kalıcı bir adresi olması için kullanılır. Sunucu değişip IP tamamen farklılaşsa bile alan adı sabit kaldığı için ziyaretçi taşınmayı hiç fark etmez.

Müşteri önce alan adını tescil ettirir, sonra hosting hizmeti alır.

Klasik antivirüsün yakalayamadığı, bilinen imzası olmayan saldırıları davranışına bakarak durdurmak için kullanılır. Bir süreç aniden yüzlerce dosyayı şifrelemeye başlarsa EDR bunu fidye yazılımı davranışı olarak tanıyıp süreci öldürür.

Kullanıcı zararlı bir ek açtığında EDR süreci izole edip cihazı ağdan ayırır.

Bir talebin ilk seviyede takılıp süresiz beklemesini önlemek için kullanılır. Eskalasyon kuralları önceden yazılır: örneğin 2 saatte çözülemeyen kritik arıza otomatik olarak kıdemli mühendise, 4 saatte çözülemezse yöneticiye düşer.

Birinci seviye teknisyen çözemezse ticket ikinci seviyeye eskalasyon edilir.

Arızanın kesintiye dönüşmesini engellemek için kullanılır. Yüksek erişilebilirlik taahhüdü veren her mimarinin temelidir; ancak yedeğin gerçekten devraldığı düzenli tatbikatla doğrulanmazsa kağıt üzerinde kalır.

Birincil sunucu yanıt vermeyi kesince trafik failover ile yedek sunucuya geçer.

MSP'nin en çok karşılaştığı kriz senaryosudur; terim, savunma ve kurtarma planını doğru kurmak için bilinir. Kritik nokta yedeklerin de şifrelenmemesidir: saldırganlar önce erişebildikleri yedekleri hedefler, bu yüzden çevrimdışı veya değiştirilemez kopya şarttır.

Fidye yazılımı bulaşan müşteride kurtarma, çevrimdışı yedeğin varlığına bağlıdır.

Sunucuya ulaşabilecek trafiği daraltarak saldırı yüzeyini küçültmek için kullanılır. Veritabanı portunu yalnızca uygulama sunucusuna açıp dış dünyaya kapatmak, açık bırakılsa doğrudan hedef olacak bir servisi internetten görünmez kılar.

Şüpheli IP'lerden gelen bağlantılar firewall kurallarıyla otomatik engellenir.

Disk performansını GB cinsinden kapasiteden ayırmak için kullanılır. Veritabanı yavaşlığının sebebi çoğu zaman disk dolu olması değil, IOPS limitinin dolmasıdır; bu ayrım yapılmazsa yanlış çözüme para harcanır.

Site yavaşsa disk doluluğuna değil önce IOPS değerine bakmak gerekir.

Hem kapasiteyi artırmak hem de tek bir sunucu arızalandığında hizmetin devam etmesini sağlamak için kullanılır. Sunuculara düzenli sağlık kontrolü yapar; yanıt vermeyen sunucuyu havuzdan çıkarır, böylece ziyaretçi arızalı makineye hiç yönlendirilmez.

Yoğun kampanya döneminde trafik load balancer ile birkaç sunucuya paylaştırılır.

Şifresi çalınan hesabın yine de ele geçirilememesi için kullanılır. Oltalamaya karşı en yüksek getirili tek önlemdir; SMS yerine kimlik doğrulama uygulaması veya donanım anahtarı kullanmak korumayı belirgin biçimde artırır.

Plesk paneline MFA açılırsa şifre sızsa bile giriş yapılamaz.

Hizmeti kesintiye uğratmadan ve veri kaybetmeden sağlayıcı ya da sunucu değiştirmek için kullanılır. Sıralama kritiktir: önce dosya ve veritabanı yeni sunucuya taşınıp test edilir, DNS en son yönlendirilir; tersi yapılırsa ziyaretçi boş siteye düşer.

Müşteri başka firmadan geldiğinde önce site migration yapılır, sonra DNS yönlendirilir.

Şirketlerin kendi bünyesinde tam kadro BT ekibi kurmadan profesyonel altyapı yönetimine erişmesi için kullanılır. 30 kişilik bir muhasebe firması sistem yöneticisi istihdam etmek yerine MSP ile aylık sözleşme yapar; sunucu izleme, yedekleme ve güncelleme sağlayıcının sorumluluğuna geçer.

İDEAL ÇÖZÜMLER'in müşteri sunucularını 7/24 izlemesi MSP hizmetidir.

7/24 güvenlik izlemesi ve uzman kadro gerektiren işleri, bu ekibi kuramayacak şirketler adına üstlenmek için kullanılır. KVKK denetimine giren bir şirket log toplama ve olay müdahale süreçlerini MSSP'ye devrederek hem uzmanlığa hem belgelenebilir bir sürece kavuşur.

Firewall loglarını 7/24 izleyip saldırı anında müdahale eden ekip MSSP rolündedir.

Bir alan adının DNS kayıtlarını hangi otoritenin yöneteceğini belirlemek için kullanılır. Devralma süreçlerinde ilk bakılan yer burasıdır: alan adı başka firmadan alınmış olsa bile nameserver'lar bize çevrildiğinde DNS kontrolü bize geçer.

Alan adı başka firmadan alınsa bile nameserver'lar bize yönlendirilirse hosting'i biz yönetebiliriz.

Arızayı müşteri fark etmeden yakalayıp müdahale etmek için kullanılır. Disk dolmaya başladığında veya bir servis yanıt vermediğinde alarm NOC ekranına düşer; sorun ticket'a dönüşmeden çözülür.

Gece 03:00'te sunucunun CPU'su tavan yapınca alarm önce NOC ekranına düşer.

Saldırıların büyük kısmı teknik bir açıktan değil insandan giriyor; terim, savunmanın eğitim ayağını kurmak için bilinir. En iyi firewall bile kullanıcının kendi eliyle şifresini sahte siteye girmesini engelleyemez, bu yüzden MFA ve farkındalık eğitimi tamamlayıcıdır.

Muhasebeye gelen sahte 'fatura' eki oltalama saldırısının klasik biçimidir.

Mesai dışında oluşan kritik arızalara sabahı beklemeden müdahale edebilmek için kullanılır. 7/24 SLA veren bir MSP'nin bu taahhüdü ekibi tüketmeden sürdürebilmesi ancak nöbetin dönüşümlü ve önceden planlı olmasıyla mümkündür.

Gece sunucu alarmı gelirse on-call'daki teknisyen bildirim alır.

Bilinen güvenlik açıklarının saldırganlar tarafından kullanılmasından önce kapatılması için uygulanır. Sürecin 'planlı' olması kritiktir: kontrolsüz uygulanan bir güncelleme çalışan uygulamayı bozabileceği için önce test ortamında denenir, sonra bakım penceresinde canlıya alınır.

MSP hizmetinin bir parçası olarak sunuculara aylık patch management uygulanır.

Düşük trafikli siteleri mümkün olan en düşük maliyetle barındırmak için kullanılır. Bedeli komşu etkisidir: aynı sunucudaki başka bir site anormal kaynak tüketirse senin siten de yavaşlayabilir. Trafik büyüdüğünde ilk yükseltme adımı genelde VPS'tir.

Kurumsal tanıtım sitesi için paylaşımlı hosting çoğu zaman yeterlidir.

Bir diskin arızalanmasının hizmet kesintisine dönüşmesini engellemek, bazı seviyelerde okuma/yazma hızını artırmak için kullanılır. Yedeklemenin yerini tutmaz: yanlışlıkla silinen dosyayı geri getirmez, sadece donanım arızasına karşı korur.

RAID 1 yapılandırmasında bir disk arızalansa bile veri kaybolmaz, diğer disk devreye girer.

Arkadaki sunucuları doğrudan internete açmadan; SSL sonlandırma, önbellekleme, yük dağıtımı ve saldırı filtreleme işlerini tek noktada toplamak için kullanılır. Nginx'in en yaygın kullanım biçimlerinden biridir.

Nginx reverse proxy olarak SSL'i sonlandırıp isteği arkadaki uygulama sunucusuna iletir.

Yüzlerce cihazı tek panelden yönetip her müşteriye tek tek bağlanma zorunluluğunu ortadan kaldırmak için kullanılır. Bir güvenlik yaması tüm müşteri bilgisayarlarına RMM üzerinden tek seferde planlanabilir.

200 müşteri bilgisayarına antivirüs güncellemesi RMM üzerinden tek hamlede gönderilir.

Yedekleme stratejisini duyguya değil ölçülebilir bir hedefe bağlamak için kullanılır. 'Günde bir yedek alıyoruz' demek, RPO'nun 24 saat olduğu anlamına gelir; müşteri bir günlük siparişi kaybetmeyi kabul etmiyorsa yedekleme sıklığı artırılmalıdır.

RPO 1 saat ise en kötü ihtimalle son 1 saatin verisi kaybedilir.

Hizmet kalitesini sözlü vaat olmaktan çıkarıp ölçülebilir ve yaptırımı olan bir taahhüde çevirmek için kullanılır. Kesinti yaşandığında taraflar tartışmak yerine SLA'daki orana bakar; taahhüt tutmazsa genelde fatura indirimi veya hizmet kredisi devreye girer.

%99,9 uptime SLA'sı, ayda ~43 dakikadan fazla kesinti olmayacağı anlamına gelir.

Riskli bir işlemden önce geri dönüş noktası oluşturmak için kullanılır. Büyük bir güncelleme öncesi alınan snapshot, bir şey ters giderse dakikalar içinde eski hale dönmeyi sağlar. Uzun vadeli yedeklemenin yerini tutmaz; genelde aynı altyapıda durur.

Sürüm yükseltmesinden önce snapshot alınır, sorun çıkarsa geri dönülür.

Saldırıyı gerçekleştiği anda görüp durdurmak için kullanılır. NOC 'çalışıyor mu' sorusuna bakarken SOC 'kötü niyetli bir şey oluyor mu' sorusuna bakar; ikisi farklı disiplindir ve genelde ayrı ekiplerdir.

Aynı hesaba beş farklı ülkeden giriş denemesi gelince SOC analisti hesabı kilitler.

Gönderdiğin e-postaların spam'e düşmesini önlemek ve markan adına sahte e-posta gönderilmesini engellemek için kullanılır. Üçü birlikte kurulmazsa e-posta teslim oranı düşer; kurumsal alıcıların çoğu bu kayıtları kontrol eder.

Müşterinin e-postaları spam'e düşüyorsa önce SPF ve DKIM kayıtları kontrol edilir.

Ziyaretçi ile sunucu arasındaki veriyi (şifre, form, ödeme bilgisi) yolda okunamaz hale getirmek ve sitenin kimliğini doğrulamak için kullanılır. Sertifikasız sitede tarayıcı uyarı verir, arama sıralaması düşer ve ödeme altyapılarının çoğu çalışmaz.

SSL'siz bir sitede tarayıcı 'Güvenli değil' uyarısı verir, bu da müşteri güvenini zedeler.

Talepleri kayıt altına alıp önceliklendirmek, sorumluyu belirlemek ve SLA süresinin ölçülebilmesi için kullanılır. Telefonla iletilen bir istek unutulabilir; ticket numarası müşteriye takip imkânı, ekibe de ölçülebilir bir iş listesi verir.

Müşteri e-postası açılmıyorsa önce bir destek ticket'ı oluşturulur ve teknik ekibe atanır.

Alan adını coğrafya, sektör veya amaca göre sınıflandırmak ve marka korumasında kullanılır. Bazı TLD'ler belge ister — örneğin .com.tr için marka tescili veya faaliyet belgesi gerekmesi, başkasının markanı kapmasını zorlaştırır.

Bir işletme hem .com hem .com.tr TLD'sini alarak markasını koruyabilir.

DNS değişikliğinin ne kadar sürede yayılacağını kontrol etmek için kullanılır. Planlı bir taşımadan gün önce TTL düşürülürse değişiklik dakikalar içinde yayılır; yüksek TTL ile taşınırsa bazı ziyaretçiler saatlerce eski sunucuya gitmeye devam eder.

Taşımadan bir gün önce TTL 300 saniyeye düşürülür.

Bir hizmetin güvenilirliğini tek bir sayıyla karşılaştırılabilir hale getirmek için kullanılır. İki hosting firmasını kıyaslarken aradaki küçük görünen fark büyük olabilir: %99,9 yılda yaklaşık 8,8 saat kesinti demekken %99,99 yaklaşık 53 dakikaya iner.

Müşteri panelinde 'uptime %99,95' yazması, sunucunun neredeyse hiç kesintisiz çalıştığını gösterir.

Paylaşımlı hostingin yetmediği ama dedicated sunucunun pahalı kaldığı orta segmentte, garantili kaynak ve yönetici yetkisi sağlamak için kullanılır. Kendi PHP sürümünü seçmesi veya özel bir servis kurması gereken bir yazılım ekibi bunu paylaşımlı pakette yapamaz, VPS'te yapar.

Küçük bir e-ticaret sitesi için paylaşımlı hosting yetmezse VPS önerilir.

Klasik firewall'ın göremediği uygulama seviyesi saldırıları (SQL enjeksiyonu, XSS) durdurmak için kullanılır. Yazılımdaki bir açık hemen kapatılamıyorsa WAF kuralı geçici koruma sağlar; bu yüzden 'sanal yama' da denir.

Eski bir eklentideki açık kapatılana kadar WAF kuralıyla saldırı engellenir.

Bir alan adının sahibini ve bitiş tarihini doğrulamak için kullanılır. Devralınacak alan adının gerçekten müşteriye ait olduğunu teyit etmek veya yaklaşan yenileme tarihini kaçırmamak için başvurulan ilk kaynaktır.

Müşteri alan adının kimin üzerine kayıtlı olduğunu WHOIS sorgusuyla kontrol edebilir.

'İç ağdaysa güvenilirdir' varsayımını ortadan kaldırmak için kullanılır. Uzaktan çalışma ve bulut servislerle birlikte ağın belirgin bir sınırı kalmadı; bu modelde erişim her seferinde kimlik, cihaz durumu ve bağlama göre yeniden değerlendirilir.

Zero Trust yaklaşımında ofisteki bilgisayar da VPN'deki kadar doğrulamadan geçer.